avatar

363-44b5c.jpg

عنوان درس به انگلیسی: ‏Theories of Anthropology
تعداد واحد: 2
نوع درس: نظری(اجباری)
پیش نیاز: تاریخ انسان شناسی

شرح درس: درس نظریه‏های انسان شناسی، در تکمیل درس تاریخ انسان‏شناسی، دانشجویان را با طیف گستردة نظریه‏ها در علم انسان شناسی آشنا می کند. نظریه‏ها به عنوان استخوانبندی و چارچوب مهمی عمل می کنند که در کنار روش ها و رویکردهای هر علمی بخش اساسی را در آن تشکیل می دهند. اصولا نمی توان هیچ علمی را بدون برخورداری از چارچوب‏ها و غنای نظری قابل توجه، متصور شد. بنابراین، نظریه ها می توانند ابزارهای لازم را برای درک پیچیدگی های واقعیت اجتماعی به دست پژوهشگر بدهند.
اهداف: هدف اصلی از درس نظریه‏ها، توانمند ساختن دانشجویان به درک سازوکارها و روابط مدون واقعیت‏های اجتماعی و فرهنگی است. برای این کار لازم است که آنها با نظریه‏های مهمی که در عرصة انسان شناسی از آغاز تا امروز مطرح شده‏اند، آشنا شده و در هر زمینه نقاط قدرت و ضعف به بیان در آیند و بنابراین دانشجویان بتوانند با رویکردی نقادانه مفاهیم نظری را درک و به کار گیرند. شناخت روشن و دقیق نظریات به دانشجویان امکان می دهد که برای هر یک از طرح ها و برنامه‏های پژوهشی و تحقیقاتی خود چارچوب‏های نظری کارآمد و دقیقی طراحی کرده و به اجرا درآورند.

روش: روش در استفاده از این درس، روشی کاملا اسنادی و کتابخانه‏ای است. دانشجویان تشویق می شوند که پیش از هر جلسه، با مطالعه منابع معرفی شده، نسبت به آن موضوع آشنایی پیدا کرده و بتوانند در کلاس به طرح سئوالات و مشکلات مربوط به آن به آن نظریه بپردازند. در این راه همواره تلاش می شود به انطباق نظریه ها با واقعیت‏های اجتماعی و فرهنگی توجه شود. مطالعه مستقیم آثار نظریه‏پردازان و نقد آثار از روش های مورد استفاده در این درس است.

کاربرد: کاربرد مهم و اساسی درس نظریه‏ها، کمک به تبیین نظری طرح‏های پژوهشی است. امروزه در حوزه انسان‏شناسی هیچ طرحی نمی تواند صرفا بر مردم نگاری و توصیف بدون تحلیل تکیه بزند و هر چه بیش از پیش از پژوهشگران و همچنین از کارشناسان در همة زمینه‏های کاربردی خواسته می شود که تحلیل های روشن و دقیقی از وضعیت ارائه دهند و به نتایج کاربردی برای حل مشکلات پیش رو بپردازند، در این زمینه‏ها تکیه بر نظریه‏ها و درک نظری به طور عام ضرورتی اساسی دارد.

سرفصل دروس:
1- مباحث مقدماتی: تعریف نظریه، اهمیت و کاربردهای آن در انسان شناسی
2- نظریة تطورگرایی – الف: مباحث عمومی
3- نظریة تطور‏گرایی- ب: تطور‏گرایی در بریتانیا و آمریکا
4- نظریة تطور‏گرایی- ج: تطور‏گرایی در آلمان و فرانسه
5- اشاعه‏گرایی
6- کارکردگرایی – الف: اصول و مباحث عمومی
7- کارکردگرایی- ب: مالینوفسکی
8- ساختارگرایی- الف: اصول کلی،‏کارکردگرایی بریتانیایی ( رادکلیف براون)
9- ساختارگرایی – ب: کارکردگرایی فرانسه( کلود لوی استروس)
10- فرهنگ و شخصیت – الف: مباحث عام
11- فرهنگ و شخصیت- ب: نظریه‏پردازان ( بندیکت، مید، لینتون، کاردینر)
12- محیط شناسی فرهنگی و نوتطورگرایی
13- ماتریالیسم فرهنگی
14- نظریه‏های انسان‏شناسی جنسیت
15- نگاهی به نظریه‏های جدید انسان‏شناسی( انسان‏شناسی شناختی و نمادین)
16- جمع‏بندی و نتیجه‏گیری

عنوان درس به انگلیسی: ‏Theories of Anthropology
تعداد واحد: 2
نوع درس: نظری(اجباری)
پیش نیاز: تاریخ انسان شناسی

شرح درس: درس نظریه‏های انسان شناسی، در تکمیل درس تاریخ انسان‏شناسی، دانشجویان را با طیف گستردة نظریه‏ها در علم انسان شناسی آشنا می کند. نظریه‏ها به عنوان استخوانبندی و چارچوب مهمی عمل می کنند که در کنار روش ها و رویکردهای هر علمی بخش اساسی را در آن تشکیل می دهند. اصولا نمی توان هیچ علمی را بدون برخورداری از چارچوب‏ها و غنای نظری قابل توجه، متصور شد. بنابراین، نظریه ها می توانند ابزارهای لازم را برای درک پیچیدگی های واقعیت اجتماعی به دست پژوهشگر بدهند.
اهداف: هدف اصلی از درس نظریه‏ها، توانمند ساختن دانشجویان به درک سازوکارها و روابط مدون واقعیت‏های اجتماعی و فرهنگی است. برای این کار لازم است که آنها با نظریه‏های مهمی که در عرصة انسان شناسی از آغاز تا امروز مطرح شده‏اند، آشنا شده و در هر زمینه نقاط قدرت و ضعف به بیان در آیند و بنابراین دانشجویان بتوانند با رویکردی نقادانه مفاهیم نظری را درک و به کار گیرند. شناخت روشن و دقیق نظریات به دانشجویان امکان می دهد که برای هر یک از طرح ها و برنامه‏های پژوهشی و تحقیقاتی خود چارچوب‏های نظری کارآمد و دقیقی طراحی کرده و به اجرا درآورند.

روش: روش در استفاده از این درس، روشی کاملا اسنادی و کتابخانه‏ای است. دانشجویان تشویق می شوند که پیش از هر جلسه، با مطالعه منابع معرفی شده، نسبت به آن موضوع آشنایی پیدا کرده و بتوانند در کلاس به طرح سئوالات و مشکلات مربوط به آن به آن نظریه بپردازند. در این راه همواره تلاش می شود به انطباق نظریه ها با واقعیت‏های اجتماعی و فرهنگی توجه شود. مطالعه مستقیم آثار نظریه‏پردازان و نقد آثار از روش های مورد استفاده در این درس است.

کاربرد: کاربرد مهم و اساسی درس نظریه‏ها، کمک به تبیین نظری طرح‏های پژوهشی است. امروزه در حوزه انسان‏شناسی هیچ طرحی نمی تواند صرفا بر مردم نگاری و توصیف بدون تحلیل تکیه بزند و هر چه بیش از پیش از پژوهشگران و همچنین از کارشناسان در همة زمینه‏های کاربردی خواسته می شود که تحلیل های روشن و دقیقی از وضعیت ارائه دهند و به نتایج کاربردی برای حل مشکلات پیش رو بپردازند، در این زمینه‏ها تکیه بر نظریه‏ها و درک نظری به طور عام ضرورتی اساسی دارد.

سرفصل دروس:
1- مباحث مقدماتی: تعریف نظریه، اهمیت و کاربردهای آن در انسان شناسی
2- نظریة تطورگرایی – الف: مباحث عمومی
3- نظریة تطور‏گرایی- ب: تطور‏گرایی در بریتانیا و آمریکا
4- نظریة تطور‏گرایی- ج: تطور‏گرایی در آلمان و فرانسه
5- اشاعه‏گرایی
6- کارکردگرایی – الف: اصول و مباحث عمومی
7- کارکردگرایی- ب: مالینوفسکی
8- ساختارگرایی- الف: اصول کلی،‏کارکردگرایی بریتانیایی ( رادکلیف براون)
9- ساختارگرایی – ب: کارکردگرایی فرانسه( کلود لوی استروس)
10- فرهنگ و شخصیت – الف: مباحث عام
11- فرهنگ و شخصیت- ب: نظریه‏پردازان ( بندیکت، مید، لینتون، کاردینر)
12- محیط شناسی فرهنگی و نوتطورگرایی
13- ماتریالیسم فرهنگی
14- نظریه‏های انسان‏شناسی جنسیت
15- نگاهی به نظریه‏های جدید انسان‏شناسی( انسان‏شناسی شناختی و نمادین)
16- جمع‏بندی و نتیجه‏گیری

363-44b5c.jpg

عنوان درس به انگلیسی: Introduction to Antyhopology
تعداد واحد: 2
پیشنیاز: مبانی انسان‏شناسی

شرح درس: این درس دو واحدی درآمدی است برای ورود به بحث نظریه‏های انسان شناسی و پیش‏نیاز آن درس به حساب می آید. تاریخ انسان شناسی، پس از بررسی و تشریح اندیشه‏های انسان شناختی پیش از قرن نوزدهم میلادی، بر چگونگی شکل گیری این علم در نیمه قرن نوزده و تحول آن تا امروز از خلال شاخه‏های تخصصی آن و همچنین از خلال تقسیم بندی‏های ملی آن در کشورهایی چون آمریکا، بریتانیا ، فرانسه و ... می پردازد. در این درس همچنین تلاش می شود چارچوب های تاریخی نظریات تشریح و تحلیل شوند.
اهداف: هدف اساسی درس تاریخ انسان شناسی، آشنا کردن دانشجویان با تاثیرگذاری عوامل و داده‏های تاریخی بر شکل گیری و تحول نظریه‏ها و اندیشه‏های انسان شناختی است. هر دوران تاریخی به دلایل خاصی به برخی از نظریه‏ها شکل داده و آنها را تقویت کرده و برعکس برخی دیگر را کنار گذاشته است. آشنایی با تاریخچة اندیشمندان و نظریه‏پردازان و بنیانگذاران و دست اندرکارن این علم نیز از اهداف دیگر درس انسان‏شناسی می باشد.

روش: روش مورد استفاده در این واحد، روش اسنادی و کار بر روی منابع مکتوب است. دانشجویان در طول دوره با استفاده از مباحث کلاس به منابع دست اول تاریخی و همچنین تحلیل های گوناگونی که از سیر تاریخچه انسان شناسی داده شده است رجوع می کنند.


کاربرد: کاربرد تاریخ انسان‏شناسی بیش از هر چیز در درک نظریه‏های پیچیدة فرهنگی و ارائة راهکارهای کوتاه و میان مدت و به ویژه راهبردهای درازمدت بدون شناخت تجارب پیشین و پیآمدهایی که داشته‏اند امکان پذیر نیست. از این رو در درس تاریخ انسان شناسی تلاش می شود نه فقط رابطه مکان‏ها و زمان‏های تاریخی با اندیشه‏ها روشن شود بلکه موقعیت‏ها، دستاوردها و پی‏آمدهای این روابط نیز همراه با دلایل آنها تحلیل شده و مورد بحث قرار گیرند.

سرفصل دروس:

1- مباحث مقدماتی، آشنایی با محتوای درس، سرفصل‏ها، اهداف، کاربردها و روش کار
2- اندیشه انسان‏شناختی در دوره باستان(شامل : الف- اندیشة دینی، بودیسم، مزداگرایی، مسیحیت، یهودیت و اسلام؛ و ب- اندیشه فلسفی در یونان و رم باستان)
3- اندیشة انسان‏شناختی در قرون وسطی( الف- قرون وسطای مسیحی)
4- اندیشه انسن شناختی در قرون وسطی( ب- قرون وسطای اسلامی)
5- اندیشة انسان‏شناختی در دوره نوزایی (رنسانس) ( میسیونر‏ها و جهانگردان)
6- اندیشة انسان شناختی در عصر روشنگری(بیگانه‏گرایی، اندیشه انقلاب، و...)
7- آغاز علم انسان‏شناسی و موقعیت تاریخی، اجتماعی و فرهنگی تاسیس آن در قرن نوزده
8- تاریخ انسان شناسی در قرن بیستم(الف- پیش از جنگ جهانی دوم)
9- اندیشه انسان شناسی در قرن بیستم(ب- پس از جنگ جهانی دوم)
10- انسان‏شناسی بریتانیا
11- انسان شناسی فرانسه
12- انسان شناسی آلمان و اتریش
13- انسان شناسی آمریکا
14- انسان‏شناسی شوروی سابق و اروپای شرقی
15- انسان شناسی در کشورهای در حال توسعه کنونی
16- چشم‏انداز اینده انسان شناسی
17- جمع بندی و نتیجه گیری

Book-Mabaniye-Ensanshenasif5eff1.jpg

نیم سال دوم 1383-84
زمان: 90 دقیقه
(20 نمره)

1- مفهوم ضربة فرهنگی را تشریح کنید(3 نمره)
2- انواع خانواده را از لحاظ مکان پس از ازدواج تعریف کنید(2 نمره)
3- سه مفهوم فرهنگ غالب، خرده فرهنگ و ضد فرهنگ را تشریح کنید(4 نمره)
4- شمنیسم و جادو را تشریح کنید(3 نمره)
5- پنج شاخه از شاخه‌های انسان‌شناسی فرهنگی را تشریح کنید(2 نمره)
6- دو بعد مادی و معنوی فرهنگ را تشریح کنید(2 نمره)
7- دو مفهوم اشاعه و ابداع را در فرهنگ با یکدیگر مقایسه کنید(3 نمره)

نیم سال اول 1382-83
زمان: 920 دقیقه
(20 نمره)


1- مردم شناسی و مردم‌نگاری را تعریف کنید(2 نمره)
2- دوران پارینه سنگی میانی در چه حدود تاریخی قرار می گیرد(1 نمره)
3- معیارهای طبقه بندی دوران‌های باستان شناسی کدام هستند؟ چهار معیار را نام ببرید(2 نمره)
4- چه تحولاتی در ابزارهای انسانی از آغاز تا دورة نوسنگی اتفاق افتاده است (2 نمره)
5- سه نظام سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را در شکل گیری تمدن‌های انسانی تشریح کنید(4 نمره)
6- چه شباهت‌ها و چه تفاوت‌هایی بین زبان انسانی و ”زبان“ حیوانی مشاهده می شود؟ (3 نمره)
7- ضربة فرهنگی را تشریح کنید و راه‌های پیش بینی، پیش گیری و ترمیم آن را بیان نمائید(3 نمره)
8- مفهوم توتمیسم را تشریح کنید، اشکال جدید توتمیسم چه هستند؟ (3 نمره)